Toprak Minare olarak da bilinen Hatıroğlu camisi

featured
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Camiler, ibadethane olması dışında geçmişte yaşayan hükümdarlardan ve halklardan izler taşıyan gerekse atmosferi sayesinde toplumun dikkatini çeken mimari yapılardır. Peki Hatıroğlu camisinin tarihi ve mimari özellikleri nelerdir?

Kayseri şehir merkezinde Melikgazi ilçesi Hacı Mansur mahallesi Katıroğlu sokağında bulunan Hatıroğlu camisi, Moğol emirlerinden Hatıroğlu Eşref Bey’in yaptırdığı bilinmektedir. Hatıroğlu Camisinin ilk inşasının Selçuklu devrine kadar uzandığı da ifade edilmektedir. 1222 ve 1271’de inşa edildiğine dair iki farklı görüş vardır. Halk arasında “Katıroğlu Camisi” olarak bilinen bu caminin, bazı kaynaklarda “Toprak Minare”, “Osman Paşa” camisi gibi isimlerle de anıldığı yer alsa da günümüzde bu isimler kullanılmamaktadır. Minaresi 1835 yılında meydana gelen depremde yıkılmış ve 1867 yılında caminin tamiratı sırasında minare yeniden inşa edilmiştir. Caminin daha sonra 1912 yılında Sultan Reşat zamanında yeniden onarılmış olduğu kitabesinden anlaşılmaktadır. Cami, kubbeyle örtülü kare mekânlı harim, kuzeyde üç küçük kubbeli son cemaat mahali ve devamındaki kemerler ile üç kısma ayrılan saçaklı bölümden oluşmaktadır.

MİMARİ YAPISI

Cami kubbeyle örtülü kare mekanlı harim ve kuzeyde üç küçük kubbeli son cemaat mahali ve devamındaki kemerlerle üç kısma bölünen saçaklı kısımdan oluşmaktadır. Son cemaat mahalli iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm ana mekana bitişik olan üç kubbeli üç sivri kemerli, iki sütunludur. İkinci bölüm ise üç sivri kemerli iki sütunlu ve üst örtüsü meyilli direklerle örtülüdür. Camisi’nin dış duvarları daralarak geldiği için soldaki sivri kemer daha küçüktür. Bütün sütunlar Osmanlı klasik tarzında, baklava dilimli başlıklara sahiptir. Son cemaat mahalinin üçgen avlusu olduğundan bahsedilirse de bugün böyle bir avlu olmayıp camisinin önü geniş caddeye açılmaktadır. Camii güney duvarının iki yanındaki destek payandaları ve son cemaat mahalinin iki yanındaki payandalar kalın birer demirle birbirine bağlanmıştır. Son cemaat mahallinden caminin harim mekanına giriş kapısı; basık kemerli olup, mermer ile siyah taş sıra ile kullanılmıştır. Derzleri girintili, çıkıntılıdır. Kapı üzerinde sülüs; üç satır altı, mısralık Türkçe kitabe yer almaktadır. Giriş kapasının iki yanında basık kemerli diktörtgen boyutlu birer pencere yer alır. Cami harimi kare bir mekan olup, kubbe ile örtülüdür. Kubbeye pencere tabanı hizasından başlayan pandantiflerle geçilmiştir. Harim mekanı her cepheye açılan ikişerden toplam sekiz pencereyle aydınlatılmıştır. Pandantif yüzeyleri ile kubbe yüzeyinde yer alan kalem işleri yakın tarihlerde yapılan onarımlarda eklenmiştir. Güney cephe ortasına konumlandırılan ve duvar yüzeyinden fazla çıkıntı yapmayan mihrap, beyaz mermerden yapılmıştır.

Osmanlı klasik devir üslubunu taşıyan, mukarnaslı bir kavsaraya sahiptir. Alnında dönemin karakterinde celi sülüs hat ile “Küllema dehale aleyha ayet-i kerîmesi yazılıdır. Batı taraftaki ahşap minber çok önemli bir hususiyet taşımaz. Kesme yonu taştan olan minare, caminin doğu beden duvarı içerisindedir. Poligonal olan minarenin şerefesi de 12 köşeli olarak yapılmıştır. Minare Kayseri’de 1835 te depremde yı- (İlhan Özkeçeci’den) 92 Kayseri Taşınmaz Kültür Varlıkları Envanteri kılmış ise de 1867 yılında caminin tamiri sırasında yeniden yapılmıştır.

Hatıroğlu camisinin 1866 (H. 1283), 1913 (H. 1332) tarihlerinde bazı tamirler geçirdiği kaydedilmektedir. Süslemesi: Orijinal süslemeye sahip değildir. Malzeme ve teknik : Kesme yonu taştan olan Kitabesi : Kapı üzerinde sülüs; yazı ile üç satırlık Kitabenin metni şu şeklidedir; Sayesinde Hazreti Sultan Reşad-ı Adil’in Mamur oldu iş bu cami-i şerif Delalet eyledi alay 44 tabur imamı hafız Mustafa Ehli hayrın gayretiyle ma’mur oldu bu ali cami-şerif Bin İkiYüz Seksen Üçte oldu nim ta’mir Bu kere müceddet ve ma’mur oldu işbu camisi-şerif “1330” Tarihlendirme : Banisinin Moğol emirlerinden Hatıroğlu Eşref Bey olduğu bilinmektedir. Hatıroğlu Camisi’nin inşa tarihi Kazım Özdoğan’a göre 1222, Ahmet Nazif Efendi’ye göre ise 1271’dir. Caminin banisi Hatıroğlu Eşref Bey Moğol emirlerinden olup Selçuklu hizmetinde ve özellikle Kayseri Beyliğinde bulunmuş ve Selçuklu Devletinin Mısırlılar’la birbiri peşi sıra ceyran eden harpleri esnasında Mısırlılara karşı hudut muhafızlığına tayin edilmiş olan kişidir. Daha sonra Selçuklulara isyan ederek Mısırlılar tarafını tutmuştur.

0
be_enme
Beğenme
0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
sinirli
Sinirli
Toprak Minare olarak da bilinen Hatıroğlu camisi